Nhiều người lao động cảm thấy bất ngờ khi nhận tháng lương đầu tiên tại Nhật thấp hơn khá nhiều so với mức được tư vấn ban đầu. Thực tế, đi Nhật bị trừ lương là điều phổ biến do tại Nhật có nhiều khoản khấu trừ bắt buộc như thuế, bảo hiểm, tiền nhà và chi phí sinh hoạt. Trong bài viết này, TasakiCo sẽ giúp bạn hiểu rõ từng khoản bị trừ, cách tính lương thực nhận và những trường hợp khấu trừ bất hợp lý cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi của mình.
ĐI NHẬT BỊ TRỪ LƯƠNG CÓ ĐÚNG QUY ĐỊNH KHÔNG?
Câu trả lời là có. Khi làm việc tại Nhật Bản, người lao động sẽ bị khấu trừ một số khoản bắt buộc như thuế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và chi phí sinh hoạt theo quy định. Vì vậy, mức lương thực nhận hàng tháng thường sẽ thấp hơn mức lương ghi ban đầu trong hợp đồng.
Tuy nhiên, người lao động cần phân biệt rõ giữa các khoản khấu trừ hợp pháp và những khoản bị trừ không minh bạch. Các khoản hợp lệ thường được ghi rõ trong hợp đồng và thể hiện chi tiết trên bảng lương hàng tháng. Nếu đi Nhật bị trừ lương không có giải thích cụ thể, không đúng thỏa thuận hoặc vượt mức thông thường, người lao động nên kiểm tra lại và chủ động phản ánh để bảo vệ quyền lợi của mình.
CÁC KHOẢN BỊ TRỪ LƯƠNG KHI LÀM VIỆC TẠI NHẬT BẢN
Lương tại Nhật Bản được trả theo tổng thu nhập trước thuế (tổng lương), sau đó khấu trừ các khoản bắt buộc trước khi chuyển vào tài khoản người lao động. Đây là cơ chế phổ biến áp dụng cho tất cả lao động tại Nhật, không riêng lao động Việt Nam.
|
Khoản khấu trừ |
Mức trung bình/tháng |
Ghi chú |
|
Thuế thu nhập |
3.000 – 8.000 yên |
Tính theo thu nhập và số người phụ thuộc |
|
Thuế thị dân |
5.000 – 10.000 yên |
Từ năm thứ 2 trở đi, tính theo thu nhập năm trước |
|
Bảo hiểm y tế |
8.000 – 12.000 yên |
Công ty chịu 50%, người lao động 50% |
|
Bảo hiểm hưu trí |
15.000 – 20.000 yên |
Được hoàn trả (Nenkin) khi về nước |
|
Bảo hiểm lao động |
1.000 – 2.000 yên |
Hỗ trợ khi thất nghiệp |
|
Tiền nhà + điện nước ga wifi |
20.000 – 35.000 yên |
Tùy khu vực và chính sách từng công ty |
*Số liệu mang tính tham khảo, thay đổi theo khu vực và doanh nghiệp tiếp nhận.
Việc hiểu đúng từng khoản trừ sẽ giúp bạn chủ động tính toán tài chính và tránh tâm lý hoang mang khi nhận lương. Dưới đây là các khoản phổ biến mà bạn cần biết trước khi sang Nhật làm việc.
Thuế thu nhập và thuế thị dân
Thuế thu nhập được khấu trừ hàng tháng trực tiếp từ lương. Mức thuế phụ thuộc vào tổng thu nhập và số người phụ thuộc mà người lao động khai báo. Năm đầu tiên tại Nhật, người lao động chưa phải đóng thuế thị dân vì loại thuế này tính dựa trên thu nhập năm trước. Từ tháng 6 của năm thứ hai trở đi, thuế thị dân mới bắt đầu bị trừ, đây là lý do nhiều lao động thấy lương năm thứ hai giảm so với năm đầu dù không thay đổi công việc.
Bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội gồm 3 khoản chính: bảo hiểm y tế, bảo hiểm hưu trí (Nenkin) và bảo hiểm lao động. Công ty và người lao động cùng đóng theo tỷ lệ 50/50 cho bảo hiểm y tế và hưu trí. Điểm quan trọng là khoản bảo hiểm hưu trí (Nenkin) sẽ được hoàn trả một phần khi người lao động kết thúc hợp đồng và về nước, đây thường là khoản tích lũy đáng kể sau 3 đến 5 năm. Khi tham gia bảo hiểm y tế, người lao động chỉ phải trả 30% chi phí khám chữa bệnh, 70% còn lại do bảo hiểm chi trả.
Chi phí sinh hoạt khấu trừ qua bảng lương
Ngoài thuế và bảo hiểm, một số khoản sinh hoạt cũng được khấu trừ trực tiếp trên bảng lương bao gồm tiền nhà (ký túc xá), tiền điện, ga, nước và wifi. Chi phí ăn uống cá nhân không bị khấu trừ qua bảng lương mà người lao động tự chi trả riêng. Người lao động cần phân biệt rõ các khoản bắt buộc (thuế, bảo hiểm) và các khoản sinh hoạt để đối chiếu bảng lương hàng tháng.
CÁCH TÍNH LƯƠNG THỰC NHẬN KHI ĐI NHẬT
Lương thực nhận = Tổng lương (lương cơ bản + tăng ca + phụ cấp) trừ đi các khoản thuế, bảo hiểm và chi phí sinh hoạt. Trung bình, tổng các khoản bị trừ dao động từ 40.000 đến 70.000 yên mỗi tháng tùy khu vực và mức thu nhập.
Ví dụ tính lương cụ thể
Giả sử người lao động làm việc tại tỉnh có mức lương giờ 1.050 yên, làm 22 ngày công, tăng ca 20 giờ mỗi tháng. Lương cơ bản: 1.050 x 8 x 22 = 184.800 yên. Tăng ca: 1.050 x 1,25 x 20 = 26.250 yên. Tổng lương: 211.050 yên. Sau khi trừ bảo hiểm xã hội (khoảng 30.000 yên), thuế (khoảng 5.000 yên) và tiền nhà sinh hoạt (khoảng 30.000 yên), lương thực nhận còn khoảng 146.000 yên.
Mức tăng ca và cách tính
Theo quy định tại Nhật Bản, lương tăng ca được tính tối thiểu 125% lương giờ khi làm ngoài 8 tiếng mỗi ngày, 135% khi làm vào ngày nghỉ và cao hơn khi làm đêm sau 22 giờ. Đây là phần thu nhập quan trọng giúp người lao động tăng lương thực nhận đáng kể. Tuy nhiên, số giờ tăng ca phụ thuộc vào đơn hàng và mùa vụ sản xuất, không phải lúc nào cũng ổn định.
KHI NÀO VIỆC TRỪ LƯƠNG LÀ BẤT HỢP LÝ?
Đi Nhật bị trừ lương là bình thường, nhưng không phải trường hợp nào cũng đúng quy định. Nếu các khoản khấu trừ không rõ ràng, không có trong thỏa thuận ban đầu hoặc vượt mức hợp lý, người lao động cần đặc biệt lưu ý.
Việc nhận diện sớm các trường hợp bất thường sẽ giúp bạn tránh bị thiệt hại tài chính và có hướng xử lý kịp thời trong quá trình làm việc tại Nhật Bản.
Tiền nhà bị trừ cao hoặc không minh bạch
Nếu khoản tiền nhà bị trừ hàng tháng quá cao hoặc xuất hiện các chi phí không được ghi rõ trong hợp đồng, người lao động nên chủ động yêu cầu doanh nghiệp giải thích cụ thể. Trên thực tế, một số công ty có thể phát sinh thêm phí quản lý ký túc xá, phí dọn dẹp hoặc chi phí sinh hoạt mà người lao động chưa được thông báo trước.
Các khoản trừ không có trong hợp đồng
Bất kỳ khoản khấu trừ nào không được ghi rõ trong hợp đồng lao động đều cần được người lao động đặt câu hỏi. Một số trường hợp từng ghi nhận việc trừ “phí quản lý”, “phí giới thiệu việc làm” hoặc “phí hỗ trợ” không có cơ sở pháp lý. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, người lao động nên đối chiếu với hợp đồng ban đầu và phản ánh ngay với công ty phái cử.
CÁCH BẢO VỆ QUYỀN LỢI LƯƠNG KHI LÀM VIỆC TẠI NHẬT
Để hạn chế tình trạng bị trừ lương không rõ ràng hoặc phát sinh tranh chấp trong quá trình làm việc, người lao động cần chủ động theo dõi và bảo vệ quyền lợi của mình ngay từ đầu. Việc đọc kỹ hợp đồng trước khi ký, lưu giữ đầy đủ bảng lương hàng tháng và kiểm tra các khoản khấu trừ thực tế sẽ giúp dễ dàng đối chiếu khi cần. Nếu phát hiện khoản trừ bất thường hoặc không đúng thỏa thuận, người lao động nên nhanh chóng liên hệ công ty phái cử hoặc đơn vị hỗ trợ để được giải quyết kịp thời.
TasakiCo với gần 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực xuất khẩu lao động Nhật Bản, đồng hành cùng người lao động từ tư vấn chọn đơn phù hợp, chuẩn bị hồ sơ, đào tạo tiếng Nhật đến ngày xuất cảnh. Liên hệ ngay qua hotline 081.696.7989 – 0866.622.208 để được tư vấn miễn phí.
